Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα εισάγει τις θεμελιώδεις οικονομικές αρχές και τις αναλυτικές μεθόδους που απαιτούνται για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι καταναλωτές και οι παραγωγοί λαμβάνουν αποφάσεις στους τομείς του περιβάλλοντος και της ενέργειας. Οι φοιτητές εξερευνούν τα βασικά στοιχεία της θεωρίας του καταναλωτή, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών περιορισμών, των προτιμήσεων και της μεγιστοποίησης της ωφέλειας, ώστε να κατανοήσουν πώς διαμορφώνεται η ατομική ζήτηση. Η ανάλυση επεκτείνεται περαιτέρω στη λήψη αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας, παρέχοντας ένα ισχυρό πλαίσιο για τη μελέτη της καταναλωτικής συμπεριφοράς σε ασταθείς ενεργειακές αγορές.

Στη συνέχεια, το μάθημα εστιάζει στη θεωρία του παραγωγού, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις καθορίζουν τα βέλτιστα επίπεδα παραγωγής και τον συνδυασμό τεχνολογιών μέσω στρατηγικών ελαχιστοποίησης του κόστους και μεγιστοποίησης του κέρδους. Μέσα από την ανάλυση των καμπυλών προσφοράς των επιχειρήσεων και των κλάδων, οι φοιτητές αποκτούν γνώσεις σχετικά με το πώς το κόστος παραγωγής και οι τεχνολογικοί περιορισμοί διαμορφώνουν το τοπίο της ενεργειακής προσφοράς. Βασιζόμενο σε αυτά τα μικροοικονομικά θεμέλια, το μάθημα αξιολογεί διάφορες μορφές αγοράς, από τον τέλειο ανταγωνισμό έως το μονοπώλιο και το ολιγοπώλιο, προκειμένου να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο προσδιορίζονται οι τιμές και οι ποσότητες σε σύνθετα περιβάλλοντα αγοράς και πώς τα αποτελέσματα αυτά επηρεάζουν τον ενεργειακό τομέα.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να ερμηνεύουν και να συζητούν οικονομικές θεωρίες, να εφαρμόζουν μικροοικονομικές αρχές για την ανάλυση προβλημάτων της αγοράς και να αξιολογούν διαφορετικές προσεγγίσεις μοντελοποίησης. Επιπλέον, θα είναι εφοδιασμένοι με τις απαραίτητες δεξιότητες κριτικής σκέψης και ανάλυσης βάσει υποδειγμάτων, ώστε να προτείνουν αποτελεσματικές λύσεις στις σύγχρονες προκλήσεις των περιβαλλοντικών και ενεργειακών αγορών.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα εξετάζει την πράσινη μετάβαση ως έναν θεμελιώδη δομικό μετασχηματισμό της έννομης τάξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διερευνώντας τον τρόπο με τον οποίο οι προτεραιότητες για το κλίμα και το περιβάλλον αναδιαμορφώνουν τις συνταγματικές αρχές και τη διαδικασία χάραξης πολιτικής. Το πρόγραμμα ξεκινά με την παρουσίαση της νομικής βάσης και της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών, διευκρινίζοντας την εξουσία της Ένωσης να ρυθμίζει ζητήματα στους τομείς του κλίματος και της ενέργειας. Οι φοιτητές αναλύουν τη μετάβαση από τους στόχους πολιτικής σε δεσμευτικές νομικές υποχρεώσεις μέσω βασικών νομοθετικών εργαλείων, όπως ο Ευρωπαϊκός Νόμος για το Κλίμα, ο οποίος μετατρέπει τους μακροπρόθεσμους κλιματικούς στόχους σε υποχρεωτικά πλαίσια δράσης τόσο για την Ένωση όσο και για τα εθνικά έννομα συστήματα των κρατών μελών.

Το πρόγραμμα αναλύει περαιτέρω τα βασικά κανονιστικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την απανθρακοποίηση της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, της προώθησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των μέτρων ενεργειακής απόδοσης. Εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι πρωτοβουλίες αυτές αναδιαμορφώνουν την εσωτερική αγορά ενέργειας, τον ρόλο των νέων συμμετεχόντων στην αγορά, καθώς και τη νομική διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης μέσω εθνικών μηχανισμών σχεδιασμού και παρακολούθησης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις νομικές αρχές της αλληλεγγύης, της ασφάλειας εφοδιασμού και της διαχείρισης κρίσεων, καθώς και στη διεθνή διάσταση του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κλίμα. Ειδικότερα, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις αλληλεπιδρούν με το παγκόσμιο εμπόριο και τα διεθνή συστήματα περιβαλλοντικής διακυβέρνησης.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να ερμηνεύουν τις διατάξεις των Συνθηκών που σχετίζονται με το κλίμα και την ενέργεια, να εξηγούν τη νομική σημασία του Ευρωπαϊκού Νόμου για το Κλίμα και να αξιολογούν τα κανονιστικά πλαίσια που προωθούν την απανθρακοποίηση. Θα είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι να αναλύουν τον μετασχηματισμό της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και να αξιολογούν τη συνολικότερη εξέλιξη του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αυτό ενσωματώνει τους κλιματικούς στόχους σε όλους τους τομείς πολιτικής και θα διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για να προσεγγίζουν σύνθετα κανονιστικά και θεσμικά περιβάλλοντα, εφαρμόζοντας κριτική νομική σκέψη και τεκμηριωμένη ανάλυση.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα προσφέρει μία εις βάθος μελέτη της διαδικασίας λήψης επενδυτικών αποφάσεων, προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες απαιτήσεις του ενεργειακού τομέα, ο οποίος χαρακτηρίζεται από υψηλή ένταση κεφαλαίου. Γεφυρώνει τη θεωρία της εταιρικής χρηματοοικονομικής με την πρακτική εφαρμογή, παρέχοντας στους φοιτητές τα αναλυτικά εργαλεία που απαιτούνται για την αξιολόγηση ενεργειακών έργων μεγάλης κλίμακας και μακροχρόνιου ορίζοντα υπό συνθήκες σημαντικής αβεβαιότητας. Το πρόγραμμα οργανώνεται γύρω από τέσσερις βασικούς άξονες: τη χρονική αξία του χρήματος, τους κανόνες λήψης επενδυτικών αποφάσεων, τη δομημένη χρηματοοικονομική μοντελοποίηση και την αξιολόγηση κινδύνου. Οι φοιτητές ξεκινούν με τη μελέτη θεμελιωδών εννοιών, όπως η παρούσα αξία, το κόστος ευκαιρίας του κεφαλαίου και ο νόμος της μίας τιμής, οι οποίες αποτελούν τη βάση για τη σύγκριση διαφορετικών ενεργειακών επενδύσεων.

Το πρόγραμμα προχωρά στην τεχνική αξιολόγηση ανεξάρτητων και ανταγωνιστικών επενδυτικών έργων, χρησιμοποιώντας διεθνώς καθιερωμένες μεθόδους, όπως η Καθαρή Παρούσα Αξία (NPV), ο Εσωτερικός Βαθμός Απόδοσης (IRR) και η Περίοδος Αποπληρωμής (Payback Period). Σημαντικό μέρος του μαθήματος αφιερώνεται στην ανάπτυξη πρακτικών τεχνικών δεξιοτήτων μέσω της δημιουργίας δομημένων χρηματοοικονομικών υποδειγμάτων στο Excel, καλύπτοντας θέματα όπως η αυτοματοποίηση μοντέλων, η ανάλυση ευαισθησίας και η χρήση διαγραμμάτων Tornado για την αξιολόγηση της επίδρασης κρίσιμων μεταβλητών. Η τελική ενότητα πραγματεύεται τις πολυπλοκότητες του κινδύνου, διδάσκοντας στους φοιτητές πώς να μετρούν και να αποτιμούν την αβεβαιότητα μέσω του Υποδείγματος Αποτίμησης Κεφαλαιακών Στοιχείων (CAPM) και της Ανάλυσης Πραγματικών Δικαιωμάτων Προαίρεσης (Real Options Analysis), η οποία λαμβάνει υπόψη την αξία της ευελιξίας σε ασταθείς ενεργειακές αγορές.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να κατανοούν και να εφαρμόζουν βασικές χρηματοοικονομικές έννοιες στον ενεργειακό τομέα και να αναλύουν τις θεωρητικές βάσεις των επενδύσεων σε έργα. Θα είναι ικανοί να πραγματοποιούν λεπτομερείς αναλύσεις ενεργειακών έργων και να δημιουργούν σύνθετα υποδείγματα αξιολόγησης επενδύσεων με τη χρήση του Excel. Επιπλέον, οι φοιτητές θα είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με την επιλογή έργων και τη διαχείριση περιορισμένων πόρων, ενσωματώνοντας αποτελεσματικά τα χαρακτηριστικά κινδύνου και απόδοσης στις επαγγελματικές χρηματοοικονομικές αξιολογήσεις τους.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το υποχρεωτικό μάθημα προσφέρει μία εις βάθος διερεύνηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ της ρύθμισης των αγορών και της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας (European Green Deal). Εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο το δίκαιο ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι μηχανισμοί ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων εξελίσσονται ώστε να υποστηρίζουν την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, διατηρώντας παράλληλα ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Το πρόγραμμα συνδυάζει τη νομική ανάλυση με την οικονομική θεώρηση, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο η Ένωση εξισορροπεί τους στόχους της βιομηχανικής της πολιτικής με την ανάγκη αποτροπής στρεβλώσεων του ανταγωνισμού στην αγορά.

Το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο κύριους άξονες:

o       Ανταγωνισμός και Βιωσιμότητα: Οι φοιτητές αναλύουν την εφαρμογή των άρθρων 101 και 102 της ΣΛΕΕ σε «πράσινες» επιχειρηματικές πρακτικές και αγορές. Η θεματική αυτή περιλαμβάνει την αξιολόγηση συμφωνιών βιωσιμότητας μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων, τη διερεύνηση των περιπτώσεων στις οποίες τα περιβαλλοντικά οφέλη μπορούν να δικαιολογήσουν τη χορήγηση εξαίρεσης σύμφωνα με το άρθρο 101 παράγραφος 3, καθώς και την παρακολούθηση πιθανών καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσης σε ταχέως αναπτυσσόμενες αγορές που βασίζονται στην καινοτομία.

o       Κρατικές Ενισχύσεις και Δημόσια Στήριξη: Το μάθημα προσφέρει μία εις βάθος ανάλυση των άρθρων 107–109 της ΣΛΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στις Κατευθυντήριες Γραμμές του 2022 για τις Κρατικές Ενισχύσεις στους τομείς του Κλίματος, της Προστασίας του Περιβάλλοντος και της Ενέργειας (CEEAG) και στο Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων του 2023 για τη Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας (CISAF). Οι πρακτικές εφαρμογές εξετάζονται μέσα από σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως τα Σημαντικά Έργα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (IPCEIs) στις αλυσίδες αξίας του υδρογόνου και των μπαταριών, καθώς και μέσω εμβληματικών περιπτώσεων, όπως η επένδυση του εργοστασίου παραγωγής μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων Gigafactory της Tesla.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να επιδεικνύουν εις βάθος γνώση της σχέσης μεταξύ της εφαρμογής του δικαίου ανταγωνισμού και των στόχων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Θα διαθέτουν την ικανότητα να αξιολογούν τη νομιμότητα οριζόντιων μορφών συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων που προωθούν τη βιωσιμότητα, καθώς και τη συμβατότητα των δημόσιων επιδοτήσεων και κρατικών ενισχύσεων με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι απόφοιτοι θα είναι σε θέση να αναπτύσσουν τεκμηριωμένα και νομικά άρτια επιχειρήματα σε ένα διεθνές και διεπιστημονικό περιβάλλον, αξιολογώντας κριτικά τις μελλοντικές μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την εναρμόνιση του δικαίου της αγοράς με τους στόχους της πράσινης μετάβασης.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα εξετάζει την κρίσιμη αλληλεπίδραση μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και της επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσα στα σύγχρονα οικονομικά και θεσμικά πλαίσια. Η κλιματική αλλαγή αποτελεί σημαντικό οικονομικό κίνδυνο, με δυνητικό ετήσιο κόστος που εκτιμάται μεταξύ 5% και 20% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αυτό το μάθημα παρέχει στους φοιτητές τα αναλυτικά εργαλεία για να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο αυτοί οι φυσικοί και κανονιστικοί κίνδυνοι αναδιαμορφώνουν τις επιχειρήσεις, τις αγορές και την οικονομική οργάνωση. Εξετάζει τον διττό ρόλο των επιχειρήσεων ως φορέων που επηρεάζονται από τις περιβαλλοντικές μεταβολές, αλλά και ως ενεργών συντελεστών της μετάβασης σε ένα οικονομικό σύστημα χαμηλών εκπομπών άνθρακα μέσω στρατηγικών μετριασμού και προσαρμογής.

Το πρόγραμμα είναι δομημένο γύρω από αρκετούς βασικούς θεματικούς άξονες:

o       Η Επιστήμη και η Μοντελοποίηση του Κινδύνου: Οι φοιτητές διερευνούν τα φυσικά τεκμήρια της κλιματικής αλλαγής (IPCC AR6) και μαθαίνουν να ερμηνεύουν Ολοκληρωμένα Μοντέλα Αξιολόγησης (IAMs), όπως το μοντέλο DICE-2023 του William Nordhaus. Τα εργαλεία αυτά είναι απαραίτητα για τον υπολογισμό του «κοινωνικού κόστους του άνθρακα» και για την πρόβλεψη των μακροπρόθεσμων οικονομικών επιπτώσεων διαφόρων κοινωνικοοικονομικών σεναρίων.

o       Εταιρική Στρατηγική και Καινοτομία: Το μάθημα αναλύει τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις ανταποκρίνονται σε κίνητρα της αγοράς, τεχνολογικές μεταβολές και πιέσεις από τα ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders). Εφαρμόζοντας την «Υπόθεση Porter» (Porter Hypothesis), οι φοιτητές αξιολογούν πώς οι σωστά σχεδιασμένοι περιβαλλοντικοί κανονισμοί μπορούν να ενισχύσουν την καινοτομία και να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

o       Χρηματοοικονομικά του Κλίματος και ESG: Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις χρηματοοικονομικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων «Green Swan» για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Οι φοιτητές εξετάζουν τα πράσινα ομόλογα, την τιμολόγηση του κινδύνου μετάβασης σε ένα σύστημα χαμηλών εκπομπών άνθρακα, καθώς και τις σύγχρονες προκλήσεις των αξιολογήσεων ESG (Environmental, Social, and Governance), συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος της «συνολικής σύγχυσης» (aggregate confusion) που προκαλείται από τις αποκλίνουσες μεθοδολογίες αξιολόγησης.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

o       Εξηγούν τις οικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς και τις συγκεκριμένες επιπτώσεις τους στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.

o       Αναλύουν τον τρόπο με τον οποίο οι κλιματικές πολιτικές και το φαινόμενο της «πολικής ενίσχυσης» επηρεάζουν τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων και τα αποτελέσματα των αγορών.

o       Αξιολογούν τη διαδικασία λήψης εταιρικών αποφάσεων υπό συνθήκες υψηλής αβεβαιότητας και ασάφειας.

o       Εφαρμόζουν οικονομικές έννοιες για την αξιολόγηση στρατηγικών επιχειρησιακού επιπέδου σχετικά με την απανθρακοποίηση και τις βιώσιμες επενδύσεις.

o       Αξιολογούν κριτικά τους περιορισμούς των επιχειρησιακά καθοδηγούμενων αποκρίσεων και την αποτελεσματικότητα των εταιρικών πρωτοβουλιών βιωσιμότητας.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα διερευνά τα νομικά πλαίσια που διέπουν την περιβαλλοντική ζημία και την ευθύνη τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Εστιάζει στους μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται για τη λογοδοσία των φορέων που προκαλούν οικολογική βλάβη, με κεντρικό άξονα την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» (Polluter-Pays Principle). Οι φοιτητές εξετάζουν την εξέλιξη των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος, την Οδηγία 2004/35 για την περιβαλλοντική ευθύνη, καθώς και τον καθοριστικό ρόλο του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (CJEU) στην ερμηνεία αυτών των κανόνων.

Το πρόγραμμα χωρίζεται σε διάφορους εξειδικευμένους τομείς:

o       Δικονομικά Δικαιώματα: Το μάθημα καλύπτει τη Σύμβαση του Aarhus, δίνοντας έμφαση στην πρόσβαση σε περιβαλλοντική πληροφόρηση, στη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και στην πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε περιβαλλοντικά ζητήματα.

o       Κλιματική Διακυβέρνηση: Οι φοιτητές αναλύουν τη μετάβαση από το Πρωτόκολλο του Κιότο στη Συμφωνία των Παρισίων, καθώς και περιφερειακές πρωτοβουλίες όπως η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (EU Green Deal) και ο Ευρωπαϊκός Κλιματικός Νόμος (Κανονισμός 1119/2021).

o       Κλιματικές Δίκες: Ένα σημαντικό μέρος της ύλης είναι αφιερωμένο στο «νέο κύμα» κλιματικών νομικών υποθέσεων. Αυτό περιλαμβάνει εμβληματικές εθνικές υποθέσεις, όπως η Urgenda και η Shell, καθώς και διεθνείς διαδικασίες που αφορούν την υπόθεση KlimaSeniorinnen και πρόσφατες Γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ).

o       Ανθρωπιστικές επιπτώσεις: Το μάθημα εξετάζει αναδυόμενες νομικές προκλήσεις, όπως η παροχή διεθνούς προστασίας και εργαλείων για τους «κλιματικούς πρόσφυγες» που εκτοπίζονται λόγω περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να κατανοούν και να σχολιάζουν σύνθετα νομικά κείμενα που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και να αναγνωρίζουν τις θεμελιώδεις αρχές των εργαλείων διεθνούς ευθύνης. Θα διαθέτουν την ικανότητα να αναλύουν κριτικά τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στο σύγχρονο δίκαιο και να συμμετέχουν στη διαμόρφωση νέων ερευνητικών ιδεών στο πλαίσιο αυτού του ταχέως εξελισσόμενου διεπιστημονικού πεδίου.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ της παραδοσιακής χρηματοοικονομικής αξιολόγησης και του εξελισσόμενου πεδίου της βιώσιμης χρηματοδότησης. Παρέχει στους φοιτητές τα ποσοτικά και κανονιστικά εργαλεία που είναι απαραίτητα για την αξιολόγηση, τη βελτιστοποίηση και τη χρηματοδότηση έργων που ευθυγραμμίζονται με τα κριτήρια Περιβαλλοντικής, Κοινωνικής και Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG). Το πρόγραμμα εστιάζει ειδικά σε τομείς υψηλού αντίκτυπου, όπως η ενέργεια και οι υποδομές, υπερβαίνοντας την απλή κερδοφορία ώστε να αξιολογήσει ευρύτερες κοινωνικο-περιβαλλοντικές επιδόσεις.

Το πρόγραμμα βασίζεται σε αρκετούς προηγμένους αναλυτικούς άξονες:

o       Μαθηματική βελτιστοποίηση: Οι φοιτητές μαθαίνουν να διατυπώνουν προβλήματα βιώσιμων επενδύσεων ως μοντέλα βελτιστοποίησης (Ακέραιος και Πολυκριτηριακός Προγραμματισμός) για την επίλυση σύνθετων προκλήσεων, όπως η χωροθέτηση έργων και η κατανομή χαρτοφυλακίου υπό αυστηρούς οικονομικούς και κανονιστικούς περιορισμούς.

o       Μέτρηση αποδοτικότητας: Εισαγωγή στην Ανάλυση Περιβάλλουσας Δεδομένων (DEA) και σε άλλες μεθόδους ανάλυσης αποδοτικότητας για την αξιολόγηση της επενδυτικής αποτελεσματικότητας, ενσωματώνοντας τόσο επιθυμητά οικονομικά αποτελέσματα όσο και «ανεπιθύμητες» περιβαλλοντικές εκροές (π.χ. εκπομπές άνθρακα).

o       Κανονιστικό Πλαίσιο: Σε βάθος ανάλυση της Ταξινομίας της ΕΕ (EU Taxonomy), του SFDR και της CSRD, ώστε οι φοιτητές να μπορούν να ερμηνεύουν ποσοτικά αποτελέσματα στο πλαίσιο του ισχύοντος Ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου και των προτύπων του ΟΟΣΑ.

o       Χρηματοδοτικά Εργαλεία: Ανάλυση σύγχρονων εργαλείων πράσινης χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένων των πράσινων ομολόγων και της μικτής χρηματοδότησης (Blended Finance), με έμφαση στον τρόπο με τον οποίο τα εργαλεία αυτά μειώνουν τον επενδυτικό κίνδυνο, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουν στην επίτευξη στόχων βιωσιμότητας.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να αξιολογούν έργα με τη χρήση ενός τριμερούς πλαισίου (οικονομία, κοινωνία, περιβάλλον), να κατασκευάζουν σύνθετους δείκτες βιωσιμότητας και να εφαρμόζουν εργαλεία Επιχειρησιακής Αναλυτικής για την ανάπτυξη τεκμηριωμένων στρατηγικών λήψης αποφάσεων, ευθυγραμμισμένων με τα παγκόσμια πλαίσια βιωσιμότητας.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα παρέχει μία ολοκληρωμένη διερεύνηση των οικονομικών θεωριών και των χρηματοοικονομικών μηχανισμών που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας κλιματικής κρίσης. Γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ της περιβαλλοντικής επιστήμης και των λύσεων που βασίζονται στην αγορά, προσφέροντας στους φοιτητές το αναλυτικό εργαλείο που απαιτείται για την αξιολόγηση στρατηγικών μετριασμού της κλιματικής αλλαγής και της μετάβασης σε μία οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Το πρόγραμμα εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες μπορούν να εξισορροπήσουν την οικονομική ανάπτυξη με την επιτακτική ανάγκη διαχείρισης του άνθρακα.

Το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο βασικές αναλυτικές ενότητες:

o       Οικονομικά της Κλιματικής Αλλαγής: Οι φοιτητές εξετάζουν τις θεμελιώδεις επιστημονικές διαστάσεις της κλιματικής αλλαγής μέσα από ένα οικονομικό πρίσμα, με έμφαση στα σενάρια εκπομπών, στο κόστος μείωσης των εκπομπών και στην αποτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Κεντρικό αντικείμενο μελέτης αποτελεί το Κοινωνικό Κόστος του Άνθρακα (SCC), καθώς και οι πολυπλοκότητες των διεθνών περιβαλλοντικών συμφωνιών, οι οποίες προσεγγίζονται υπό το πρίσμα της συνεργασίας ως «παγκόσμιου δημόσιου αγαθού».

o       Χρηματοδότηση του Άνθρακα: Η ενότητα αυτή εισάγει την πρακτική εφαρμογή της χρηματοδότησης στην κλιματική πολιτική. Καλύπτει τη μικροδομή των αγορών άνθρακα, τους μηχανισμούς τιμολόγησης του άνθρακα (συμπεριλαμβανομένων των φόρων άνθρακα και των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών), καθώς και τις χρηματοοικονομικές επιπτώσεις των κλιματικών κινδύνων για εθνικούς και διεθνείς φορείς.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να κατανοούν τα βασικά οικονομικά επιχειρήματα για την αξιολόγηση επιλογών μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, να αναλύουν τα κίνητρα και τα εμπόδια της διεθνούς συνεργασίας, καθώς και να αξιολογούν κριτικά την κλιματική πολιτική χρησιμοποιώντας εξειδικευμένα εργαλεία που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση του άνθρακα και τις δομές της αγοράς.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα διευρύνει το παραδοσιακό πεδίο της βιωσιμότητας πέρα από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες, ώστε να περιλαμβάνει τη δημόσια υγεία και τη δυναμική της αγοράς εργασίας. Διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση, η κλιματική αλλαγή και οι τεχνολογικές εξελίξεις (όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη) αναδιαμορφώνουν την ανθρώπινη ευημερία και τις δομές απασχόλησης στις ανεπτυγμένες χώρες. Το μάθημα ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (SDGs), εστιάζοντας ειδικά στη φτώχεια, την υγεία, την αξιοπρεπή εργασία και τη μείωση των ανισοτήτων.

Το πρόγραμμα χωρίζεται σε δύο βασικές θεματικές ενότητες:

o       Περιβαλλοντική Αλλαγή και Δημόσια Υγεία: Οι φοιτητές διερευνούν τις αιτιώδεις σχέσεις μεταξύ της κλιματικής αλλαγής και των αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία, όπως οι διαταραχές που σχετίζονται με τη θερμότητα και οι υδατογενείς ασθένειες. Το μάθημα αξιολογεί τον ρόλο της δημόσιας πολιτικής (π.χ. της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας) και των στρατηγικών προσαρμογής—συμπεριλαμβανομένων των λύσεων βασισμένων στη φύση και του βιώσιμου αστικού σχεδιασμού—στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας.

o       Αγορές Εργασίας και Ενεργειακή Μετάβαση: Η ενότητα αυτή εφαρμόζει οικονομικά πλαίσια για την ανάλυση της μετάβασης από παραδοσιακούς ενεργειακούς τομείς (πετρέλαιο, πυρηνική ενέργεια) σε «πράσινες» θέσεις εργασίας. Εξετάζει το «μέλλον της εργασίας», με έμφαση στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, τη δυναμική των μισθών και τον αντίκτυπο της Τεχνητής Νοημοσύνης και της επισφαλούς απασχόλησης τόσο στη βιωσιμότητα της εργασίας όσο και στην υγεία των εργαζομένων.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών προσαρμογής στον τομέα της υγείας, να κατανοούν τη μεταβαλλόμενη ζήτηση δεξιοτήτων σε μία πράσινη οικονομία και να αναλύουν τον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονες τάσεις στην εργασία επηρεάζουν τα αποτελέσματα της δημόσιας υγείας.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα προσφέρει μία εις βάθος διερεύνηση των οικονομικών διαστάσεων και των προκλήσεων πολιτικής που ενυπάρχουν στην παγκόσμια μετάβαση προς τη βιώσιμη ενέργεια. Ενσωματώνει θεωρητικά οικονομικά πλαίσια με ανάλυση βασισμένη σε τεκμήρια, εξοπλίζοντας τους φοιτητές με τις απαραίτητες δεξιότητες για να αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη διαχειρίζονται την απανθρακοποίηση, εξισορροπώντας το «ενεργειακό τρίλημμα» (Energy Trilemma)—τις ανταγωνιστικές απαιτήσεις της ενεργειακής ασφάλειας, της ισότητας (προσιτότητας) και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

Το πρόγραμμα είναι δομημένο γύρω από έξι κρίσιμες διαστάσεις:

o       Περιβαλλοντική Βιωσιμότητα και Στρατηγική Συμπεριφορά: Το μάθημα εξετάζει την αλληλεξάρτηση της οικονομικής δραστηριότητας και των οικοσυστημάτων, χρησιμοποιώντας τη Θεωρία Παιγνίων (π.χ. το δίλημμα του φυλακισμένου) για την ανάλυση της διεθνούς συνεργασίας και των προκλήσεων του «free-riding» στη δράση για το κλίμα.

o       Πολιτική Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας: Οι φοιτητές μελετούν τους παράγοντες που καθορίζουν την ανάπτυξη της πράσινης ενέργειας και τους μηχανισμούς των εργαλείων πολιτικής. Αυτό περιλαμβάνει εργαλεία καθορισμού τιμών, όπως οι Εγγυημένες Τιμές Απορρόφησης (FITs) και οι Συμφωνίες Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (PPAs), καθώς και μηχανισμούς καθορισμού ποσοτήτων, όπως τα Πρότυπα Χαρτοφυλακίου Ανανεώσιμων Πηγών (RPS).

o       Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας και Υποδομές: Ανάλυση της οργάνωσης των χονδρικών και λιανικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, με έμφαση στη σειρά προτεραιότητας ένταξης μονάδων και στις τιμές εκκαθάρισης της αγοράς. Το μάθημα εξετάζει το πρόβλημα του «missing money» και τον ρόλο των Μηχανισμών Αποζημίωσης Ισχύος (CRMs) στη διασφάλιση επενδύσεων σε νέα παραγωγική ισχύ.

o       Ενεργειακή Αποδοτικότητα και Εξάντληση Πόρων: Οι φοιτητές διερευνούν το «Παράδοξο της Ενεργειακής Αποδοτικότητας»—γιατί οι ορθολογικοί χρήστες συχνά υποεπενδύουν στην ενεργειακή αποδοτικότητα—και μελετούν το Πλαίσιο Hotelling για τη βέλτιστη εξάντληση μη ανανεώσιμων πόρων, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, κατά τη μετάβαση προς το Net Zero.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να αναλύουν επιλογές οικονομικής πολιτικής για την ενθάρρυνση της ενεργειακής μετάβασης, να αξιολογούν τις αντισταθμίσεις μεταξύ διαφορετικών οικονομικών στόχων και να κατανοούν τον ρόλο της συμπεριφοράς καταναλωτών και επιχειρήσεων στον καθορισμό της επιτυχίας των βιώσιμων μετασχηματισμών.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα παρέχει μία λεπτομερή εξέταση των πολιτικών, οικονομικών και πολιτικών προκλήσεων που σχετίζονται με τη διαχείριση του πλούτου από εξορυκτικούς φυσικούς πόρους, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Εξετάζει την «Κατάρα του Πλούτου» (Resource Curse) και το «Παράδοξο της Αφθονίας» (Paradox of Plenty), εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο οι χώρες-παραγωγοί μπορούν να σχεδιάσουν δημοσιονομικά καθεστώτα που διασφαλίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη, τη διαφάνεια και τη μακροοικονομική σταθερότητα.

Το πρόγραμμα είναι δομημένο γύρω από αρκετούς βασικούς θεματικούς άξονες:

o       Πολιτική και Διακυβέρνηση της Προσόδου: Οι φοιτητές αναλύουν την έννοια της οικονομικής προσόδου (economic rent) και τη στρατηγική συμπεριφορά που αυτή προκαλεί, όπως η αναζήτηση προσόδου (rent-seeking). Το μάθημα καλύπτει διεθνείς πρωτοβουλίες διαφάνειας, όπως την Πρωτοβουλία Διαφάνειας των Εξορυκτικών Βιομηχανιών (EITI), καθώς και τον θεσμικό σχεδιασμό Ταμείων Φυσικών Πόρων.

o       Δημοσιονομικά Καθεστώτα και Κατανομή Εσόδων: Μία εις βάθος ανάλυση των εργαλείων που χρησιμοποιούν τα κράτη για την είσπραξη εσόδων, συμπεριλαμβανομένης της φορολογίας, των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης και των συμφωνιών κατανομής παραγωγής. Το μάθημα αναδεικνύει σύνθετους μηχανισμούς κατανομής εσόδων μεταξύ κεντρικών και τοπικών κυβερνήσεων, μέσα από μελέτες περίπτωσης από την Τανζανία, τη Νιγηρία, τη Βραζιλία, τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

o       Κρατικά Επενδυτικά Ταμεία (SWFs): Το μάθημα εξετάζει τη θεωρία και τη διαχείριση των κρατικών επενδυτικών ταμείων, συμπεριλαμβανομένων των Ταμείων Σταθεροποίησης και των Ταμείων Αποταμίευσης. Εισάγει τις Αρχές του Σαντιάγο (Santiago Principles) για την ορθή διακυβέρνηση και αναλύει τις αντισταθμίσεις μεταξύ άμεσης κατανάλωσης/ανάπτυξης και μακροπρόθεσμου μόνιμου εισοδήματος.

o       Μακροοικονομική Βιωσιμότητα: Οι φοιτητές διερευνούν τις διασυνδέσεις μεταξύ του δημόσιου τομέα, του πραγματικού, του εξωτερικού και του νομισματικού τομέα σε οικονομίες πλούσιες σε φυσικούς πόρους. Κεντρικά θέματα αποτελούν η Δημοσιονομική Ευαλωτότητα, τα Πλαίσια Βιωσιμότητας του Χρέους και η εφαρμογή της Υπόθεσης Μόνιμου Εισοδήματος για τη διασφάλιση της διαγενεακής ισότητας.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να αναλύουν κριτικά τα δημοσιονομικά καθεστώτα για εξορυκτικούς πόρους, να αξιολογούν πολιτικές που υποστηρίζονται από πολυμερείς οργανισμούς όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και να εφαρμόζουν μακροοικονομικές αρχές για την αποτελεσματική διαχείριση του εθνικού πλούτου από φυσικούς πόρους.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα εξετάζει τους θεμελιώδεις συμβιβασμούς μεταξύ της οικονομικής ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής προστασίας, παρέχοντας στους φοιτητές τα αναλυτικά εργαλεία που απαιτούνται για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο τα συστήματα της αγοράς αλληλεπιδρούν με το φυσικό περιβάλλον. Το πρόγραμμα ξεκινά με τη μελέτη των βασικών αρχών της περιβαλλοντικής οικονομικής, εστιάζοντας στην αποτελεσματικότητα των αγορών και στις διάφορες μορφές αποτυχίας της αγοράς, όπως οι εξωτερικότητες, τα δημόσια αγαθά και η ασυμμετρία πληροφόρησης, οι οποίες οδηγούν σε περιβαλλοντική υποβάθμιση. Μέσω της αναγνώρισης αυτών των συστημικών αδυναμιών, οι φοιτητές αναπτύσσουν μία εις βάθος και τεκμηριωμένη κατανόηση των λόγων για τους οποίους οι μη ρυθμιζόμενες αγορές συχνά αποτυγχάνουν να προστατεύσουν τους περιβαλλοντικούς πόρους.

Το πρόγραμμα διερευνά περαιτέρω την περιβαλλοντική ρύπανση και το ευρύ φάσμα των πολιτικών εργαλείων που είναι διαθέσιμα για τη διαχείρισή της. Οι φοιτητές μαθαίνουν να προσδιορίζουν τα βέλτιστα επίπεδα ρύπανσης μέσω της εξισορρόπησης των οριακών ωφελειών και του οριακού κόστους, ενώ παράλληλα διακρίνουν μεταξύ ρύπων ροής και ρύπων αποθέματος. Το μάθημα αξιολογεί κριτικά τόσο τα κανονιστικά μέτρα άμεσης παρέμβασης όσο και τα εργαλεία που βασίζονται στους μηχανισμούς της αγοράς, όπως οι φόροι άνθρακα και τα συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην οικονομική αποδοτικότητα και τη δυνατότητα εφαρμογής τους τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Επιπλέον, το πρόγραμμα καλύπτει την αποτίμηση των περιβαλλοντικών υπηρεσιών, εισάγοντας μεθοδολογίες όπως η Ανάλυση Κόστους-Οφέλους (CBA) και η Προθυμία Πληρωμής (WTP), με στόχο την αξιολόγηση της κοινωνικής αξίας της περιβαλλοντικής προστασίας και των υπηρεσιών των οικοσυστημάτων.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να κατανοούν τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των περιβαλλοντικών μεταβολών και των οικονομικών συστημάτων, να εφαρμόζουν την οικονομική θεωρία για την ανάλυση της ρυπογόνου συμπεριφοράς και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα διαφόρων περιβαλλοντικών πολιτικών. Επιπροσθέτως, θα είναι ικανοί να εκπονούν αναλύσεις κόστους-οφέλους και να αξιολογούν τις οικονομικές επιπτώσεις της περιβαλλοντικής προστασίας, συμβάλλοντας στην προώθηση της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα προσφέρει μία ολοκληρωμένη εξέταση του ρόλου των δημόσιων συμβάσεων ως στρατηγικού εργαλείου για την προώθηση της πράσινης μετάβασης, της κυκλικής οικονομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης. Δεδομένου ότι οι δημόσιες συμβάσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 14% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πρόγραμμα αναλύει τον τρόπο με τον οποίο αυτός ο ισχυρός μηχανισμός διαμόρφωσης της αγοράς μπορεί να επηρεάσει τις παραγωγικές δομές και να ενισχύσει την καινοτομία. Οι φοιτητές μελετούν τα νομικά πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ) και την ενσωμάτωσή τους στις εθνικές έννομες τάξεις, με έμφαση στην ενσωμάτωση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και κριτηρίων ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία και Εταιρική Διακυβέρνηση) στις τεχνικές προδιαγραφές, στα κριτήρια ανάθεσης και στις ρήτρες εκτέλεσης των συμβάσεων. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε βασικά μεθοδολογικά εργαλεία, όπως η Κοστολόγηση Κύκλου Ζωής (LCC), τα οποία χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του συνολικού περιβαλλοντικού και οικονομικού αποτυπώματος προϊόντων και υπηρεσιών, από την απόκτησή τους έως την τελική τους διάθεση.

Το πρόγραμμα επεκτείνεται πέρα από τη νομική θεωρία, εξετάζοντας τις προκλήσεις που συνδέονται με τις βιώσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένης της ιχνηλασιμότητας των προϊόντων, της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλη την αλυσίδα αξίας και των αναδυόμενων υποχρεώσεων που απορρέουν από την Οδηγία για την Εταιρική Δέουσα Επιμέλεια ως προς τη Βιωσιμότητα (CSDDD). Μέσα από την ανάλυση της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εθνικών κανονιστικών αποφάσεων, οι φοιτητές μαθαίνουν να διαχειρίζονται τα πρακτικά όρια των πράσινων δημόσιων συμβάσεων, εξισορροπώντας τους στόχους βιωσιμότητας με τις θεμελιώδεις αρχές του ανταγωνισμού, της διαφάνειας και της αναλογικότητας. Το μάθημα γεφυρώνει επίσης τη θεωρία με την πράξη μέσω εργαστηριακών ασκήσεων, κατά τις οποίες οι φοιτητές σχεδιάζουν πράσινες προκηρύξεις διαγωνισμών, διαχειρίζονται κινδύνους συμμόρφωσης και αξιολογούν προσφορές με τη χρήση πολυδιάστατων δεικτών βιωσιμότητας, οι οποίοι ευθυγραμμίζονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (SDGs).

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να επιδεικνύουν εξειδικευμένη γνώση του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τις βιώσιμες δημόσιες συμβάσεις και να ερμηνεύουν σύνθετη νομολογία στον σχετικό τομέα. Θα διαθέτουν τις πρακτικές δεξιότητες που απαιτούνται για τον σχεδιασμό εγγράφων διαγωνιστικών διαδικασιών τα οποία ενσωματώνουν πρότυπα και κριτήρια ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία και Εταιρική Διακυβέρνηση), να εφαρμόζουν μεθόδους κοστολόγησης κύκλου ζωής (LCC) κατά τη λήψη αποφάσεων και να εντοπίζουν νομικούς κινδύνους ή πιθανές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Τελικά, οι απόφοιτοι θα είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι να υποστηρίζουν τόσο τη δημόσια διοίκηση όσο και τον ιδιωτικό τομέα στη διαμόρφωση στρατηγικών που ευθυγραμμίζουν τις δημόσιες δαπάνες με τα διεθνή πρότυπα βιωσιμότητας και τις αρχές της υπεύθυνης επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις ανταποκρίνονται στις αυξανόμενες κανονιστικές απαιτήσεις και στις πιέσεις των ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders) για την ευθυγράμμιση των οικονομικών τους δραστηριοτήτων με τις ανάγκες ενός βιώσιμου φυσικού περιβάλλοντος και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το μάθημα αναδεικνύει την εταιρική διακυβέρνηση ως θεμελιώδη πυλώνα της βιωσιμότητας, προσδιορίζοντας τους βασικούς παράγοντες —όπως οι μέτοχοι, οι διεθνείς κανονιστικές εξελίξεις και οι κοινωνικές απαιτήσεις— που ωθούν τις επιχειρήσεις προς τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας. Οι φοιτητές εξερευνούν το βασικό πλαίσιο της βιωσιμότητας, αναλύοντας τις ειδικές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και διοικητικές προκλήσεις (ESG) που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και τον τρόπο με τον οποίο οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν τη στρατηγική οργάνωση και λειτουργία μίας εταιρείας.

Το πρόγραμμα παρέχει μία εις βάθος ανάλυση της μέτρησης και της επικοινωνίας των επιδόσεων βιωσιμότητας, καθοδηγώντας τους φοιτητές στο «πολυσύμπαν» των προτύπων αναφοράς και δημοσιοποίησης πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαϊκών Προτύπων Αναφοράς Βιωσιμότητας (ESRS), των Διεθνών Προτύπων Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (IFRS) και των προτύπων της Πρωτοβουλίας Παγκόσμιας Αναφοράς (GRI). Το πρόγραμμα εξετάζει περαιτέρω κρίσιμα σύγχρονα ζητήματα, όπως ο κλιματικός κίνδυνος, η μέτρηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέσω του Πρωτοκόλλου GHG (GHG Protocol), καθώς και η λειτουργία αγορών άνθρακα, όπως το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS) και ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM). Επιπλέον, το μάθημα καλύπτει τη χρηματοοικονομική διάσταση της βιωσιμότητας, εξερευνώντας τις αρχές της υπεύθυνης επένδυσης, τα πράσινα ομόλογα και τις ολοένα αυξανόμενες κανονιστικές απαιτήσεις που αντιμετωπίζουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι τράπεζες στον τομέα της βιώσιμης χρηματοδότησης.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να κατανοούν τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που δημιουργεί η βιωσιμότητα για το επιχειρηματικό περιβάλλον και να αναλύουν τις ανάγκες και τις προσδοκίες των διαφορετικών ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders). Θα είναι ικανοί να αναγνωρίζουν και να εφαρμόζουν διάφορες μεθόδους μέτρησης της επίδοσης βιωσιμότητας, να αξιολογούν τόσο τις χρηματοοικονομικές επιπτώσεις όσο και τις επιδραστικές επιπτώσεις των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και να εξετάζουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των εκθέσεων και αναφορών βιωσιμότητας. Επιπλέον, οι φοιτητές θα είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι να αξιοποιούν τις γνώσεις αυτές στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, να προσαρμόζονται σε νέα κανονιστικά και θεσμικά περιβάλλοντα και να επιδεικνύουν κοινωνική και ηθική υπευθυνότητα στο πλαίσιο της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα εξετάζει το εξελισσόμενο νομικό τοπίο της εταιρικής διακυβέρνησης, εστιάζοντας στη δομική μετάβαση από ένα μοντέλο που επικεντρώνεται αποκλειστικά στα συμφέροντα των μετόχων σε ένα πλαίσιο που ενσωματώνει περιβαλλοντικές και κοινωνικές παραμέτρους. Οι φοιτητές μελετούν τον τρόπο με τον οποίο το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει τον ρόλο και τη λειτουργία της εταιρείας ως νομικού και οικονομικού φορέα, αναλύοντας πώς οι διαφορετικές εταιρικές μορφές επηρεάζουν την εφαρμογή των κανόνων βιωσιμότητας. Το πρόγραμμα αναδεικνύει ότι η βιωσιμότητα έχει μεταβεί από μία προαιρετική ηθική επιδίωξη σε δεσμευτική νομική υποχρέωση στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εταιρικού δικαίου, μετασχηματίζοντας θεμελιωδώς το κανονιστικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν οι σύγχρονες επιχειρήσεις.

Το πρόγραμμα παρέχει μία λεπτομερή ανάλυση των καθηκόντων και των υποχρεώσεων των διοικητικών στελεχών και των μελών των διοικητικών συμβουλίων, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο η λήψη αποφάσεων σε επίπεδο διοίκησης ενσωματώνει ολοένα και περισσότερο τους μακροπρόθεσμους κινδύνους και τις επιπτώσεις που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα. Παράλληλα, εξετάζει τη ρυθμιστική δύναμη της διαφάνειας, αναλύοντας πώς οι υποχρεώσεις αναφοράς και δημοσιοποίησης πληροφοριών λειτουργούν ως μηχανισμοί επηρεασμού και καθοδήγησης της εταιρικής συμπεριφοράς. Το μάθημα καλύπτει επίσης σύγχρονες και καίριες νομικές έννοιες, όπως η εταιρική ευθύνη στις αλυσίδες αξίας και η αρχή της δέουσας επιμέλειας (due diligence), ενώ παράλληλα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο τα πλαίσια βιώσιμης χρηματοδότησης και ο Κανονισμός Ταξινομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU Taxonomy Regulation) δημιουργούν νέα κίνητρα για την ευθυγράμμιση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων με τους περιβαλλοντικούς στόχους.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να εξηγούν τη μετάβαση προς μοντέλα βιώσιμης εταιρικής διακυβέρνησης και να περιγράφουν τον νομικό ρόλο της εταιρείας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για να αξιολογούν τον αντίκτυπο των υποχρεώσεων διαφάνειας και δημοσιοποίησης πληροφοριών στη στρατηγική των επιχειρήσεων, καθώς και να κατανοούν τις νομικές συνέπειες της εταιρικής ευθύνης στο πλαίσιο των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού και αξίας. Επιπλέον, οι φοιτητές θα είναι εφοδιασμένοι με τις αναλυτικές δεξιότητες και την ικανότητα κριτικής σκέψης που απαιτούνται για την ερμηνεία σύνθετων νομοθετικών κειμένων και εγγράφων πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούν να διατυπώνουν τεκμηριωμένη και δομημένη νομική επιχειρηματολογία και να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά ζητήματα που ανακύπτουν σε ένα διεθνές και διεπιστημονικό κανονιστικό περιβάλλον.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Αυτό το μάθημα παρέχει στους φοιτητές τα αναλυτικά πλαίσια και τα τεχνικά εργαλεία που είναι απαραίτητα για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των περιβαλλοντικών παρεμβάσεων. Το πρόγραμμα είναι δομημένο γύρω από τον κύκλο της περιβαλλοντικής πολιτικής, καθοδηγώντας τους φοιτητές στα στάδια της ανάδειξης των ζητημάτων στην πολιτική ατζέντα, της διαμόρφωσης πολιτικών, της εφαρμογής τους και της συστηματικής αναθεώρησής τους. Οι συμμετέχοντες εξερευνούν τα θεμέλια της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης και το ευρύ φάσμα εργαλείων πολιτικής που είναι διαθέσιμα στους φορείς λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένων των κανονιστικών μέτρων «εντολής και ελέγχου», των κινήτρων που βασίζονται στην αγορά και των εθελοντικών συμφωνιών. Κεντρικό στοιχείο του μαθήματος αποτελεί η ανάπτυξη αυστηρών κριτηρίων αξιολόγησης, βάσει των οποίων οι πολιτικές εξετάζονται ως προς την αποτελεσματικότητα, την οικονομική αποδοτικότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους.

Το πρόγραμμα δίνει έμφαση στη λήψη αποφάσεων που βασίζονται σε τεκμηριωμένα δεδομένα, μέσω της αξιοποίησης δεδομένων, συστημάτων παρακολούθησης και προηγμένων οικονομικών εργαλείων. Οι φοιτητές αποκτούν πρακτική εμπειρία στη διεξαγωγή Ανάλυσης Κόστους-Οφέλους (CBA) και Ανάλυσης Κόστους-Αποτελεσματικότητας (CEA), καθώς και στην κατανόηση μεθοδολογιών Εκτίμησης Επιπτώσεων, όπως η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (EIA) και η Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (SEA). Επιπλέον, το μάθημα εξετάζει την ανθρώπινη διάσταση της πολιτικής μέσω της ανάλυσης και της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders), τοποθετώντας τελικά αυτές τις αξιολογήσεις σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο, μέσω της αξιοποίησης του διεθνούς πλαισίου των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) των Ηνωμένων Εθνών.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να εξηγούν κάθε στάδιο του κύκλου της δημόσιας πολιτικής και να εφαρμόζουν πλαίσια αξιολόγησης σε ποικίλα περιβαλλοντικά προγράμματα. Θα διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για τη διεξαγωγή οικονομικών αναλύσεων που υποστηρίζουν τη λήψη αποφάσεων, καθώς και για την αξιολόγηση περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων μέσω της χρήσης κατάλληλων δεικτών. Οι απόφοιτοι θα είναι ικανοί να συντάσσουν δομημένες και τεκμηριωμένες εκθέσεις αξιολόγησης πολιτικών, βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα και αποδεικτικά στοιχεία, καθώς και να αξιολογούν κριτικά εθνικές και διεθνείς περιβαλλοντικές πολιτικές, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση τεκμηριωμένης διακυβέρνησης και στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα προσφέρει μία ενδελεχή και εις βάθος διερεύνηση των πολυδιάστατων προκλήσεων που συνδέονται με την επίτευξη της παγκόσμιας βιωσιμότητας. Εστιάζει στην κρίσιμη αλληλεπίδραση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης, περιβαλλοντικής ακεραιότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι φοιτητές θα αναλύσουν τις σύνθετες δυναμικές της σύγχρονης αστικοποίησης και της αγροτικής ανάπτυξης, εξετάζοντας τον τρόπο με τον οποίο τα παγκόσμια πρότυπα ανθρώπινης εγκατάστασης και χωρικής οργάνωσης επηρεάζουν τους φυσικούς πόρους. Κεντρικό άξονα του μαθήματος αποτελεί η αμφίδρομη σχέση μεταξύ του περιβάλλοντος και των συστημάτων τροφίμων, παρέχοντας στους φοιτητές τα αναλυτικά εργαλεία που απαιτούνται για την αντιμετώπιση ζητημάτων επισιτιστικής ασφάλειας και για τον σχεδιασμό βιώσιμων αλυσίδων εφοδιασμού σε μία εποχή ταχύτατης κλιματικής αλλαγής.

Το πρόγραμμα εμβαθύνει σε επείγουσες οικολογικές απειλές, και συγκεκριμένα στη μείωση της βιοποικιλότητας στους ωκεανούς, την αλιεία και τα δάση. Υιοθετεί μία προσέγγιση βασισμένη σε δεδομένα για τη μελέτη της άνισης κατανομής της ρύπανσης και των άμεσων συνεπειών της στη δημόσια υγεία και στα επίπεδα εισοδήματος παγκοσμίως. Για παράδειγμα, έρευνες δείχνουν ότι η παρατεταμένη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί να μειώσει το προσδόκιμο ζωής κατά σημαντικά ποσοστά σε ορισμένες περιοχές—ένα φαινόμενο που εξετάζεται μέσα από μελέτες περίπτωσης, όπως η πολιτική του ποταμού Huai στην Κίνα.

Ένα ιδιαίτερο στοιχείο του προγράμματος είναι η έμφαση στην Περιβαλλοντική Δικαιοσύνη και την Κοινωνική Ισότητα. Οι φοιτητές θα εξετάσουν ιστορικές ανισότητες στη χάραξη περιβαλλοντικής πολιτικής, αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο οι διασταυρώσεις φυλής και κοινωνικής τάξης συχνά καθορίζουν τον βαθμό έκθεσης μίας κοινότητας σε περιβαλλοντικούς κινδύνους. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, μελέτες έχουν δείξει ότι οι έγχρωμοι πληθυσμοί εκτίθενται σε 38% υψηλότερα επίπεδα διοξειδίου του αζώτου (NO₂) σε σύγκριση με τους λευκούς πληθυσμούς, αναδεικνύοντας την κρίσιμη ανάγκη για δίκαιες και ισότιμες στρατηγικές πολιτικής.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

o       Διατυπώνουν με σαφήνεια τη σχέση μεταξύ της περιβαλλοντικής υγείας και των διαφόρων διαστάσεων της βιώσιμης ανάπτυξης.

o       Εφαρμόζουν προηγμένες οικονομικές έννοιες για τον σχεδιασμό συμπεριληπτικών πλαισίων ανάπτυξης.

o       Αξιολογούν κριτικά την αποτελεσματικότητα των πολιτικών σε τομείς όπως η βιώσιμη γεωργία, η προστασία της βιοποικιλότητας και ο έλεγχος της ρύπανσης.

o       Αναπτύσσουν στρατηγικές για μία «Δίκαιη Μετάβαση», η οποία διασφαλίζει ισότιμη πρόσβαση σε καθαρούς πόρους για περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες.

Πανεπιστήμιο του Aberdeen

ECTS: 7.5

Αυτό το μεταπτυχιακό μάθημα παρέχει ένα ολοκληρωμένο οικονομικό πλαίσιο για τη διαχείριση του φυσικού κεφαλαίου του πλανήτη. Εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι οικονομικές αρχές μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διασφάλιση της αποδοτικής και δίκαιης χρήσης των πόρων, εξισορροπώντας τις άμεσες οικονομικές ανάγκες με τη μακροπρόθεσμη οικολογική ακεραιότητα. Το πρόγραμμα διερευνά τις βαθιές αλληλεπιδράσεις μεταξύ της ανθρώπινης δραστηριότητας και του περιβάλλοντος, αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο η σπανιότητα, οι ρυθμοί αναγέννησης και οι πορείες εξάντλησης των πόρων επηρεάζουν την παγκόσμια ανάπτυξη και την ανθρώπινη ευημερία.

Το πρόγραμμα είναι δομημένο σε τρεις διακριτές ενότητες:

o       Βασικές Αρχές και Αναλυτικά Εργαλεία: Οι φοιτητές κατακτούν τις θεμελιώδεις έννοιες της διαχρονικής αποδοτικότητας και της δυναμικής βελτιστοποίησης. Αυτό περιλαμβάνει τη μάθηση μοντελοποίησης της χρήσης των πόρων διαχρονικά, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις αντισταθμίσεις μεταξύ της τρέχουσας κατανάλωσης και της μελλοντικής διαθεσιμότητας.

o       Διαχείριση ανά Κατηγορία Πόρων: Το μάθημα διακρίνει μεταξύ της διαχείρισης μη ανανεώσιμων πόρων (π.χ. ορυκτά και ορυκτά καύσιμα), αξιοποιώντας το πλαίσιο του Hotelling για τον προσδιορισμό των βέλτιστων διαδρομών εξόρυξης, και ανανεώσιμων πόρων (π.χ. αλιεία και δάση). Οι φοιτητές διερευνούν τους οικονομικούς παράγοντες που οδηγούν στην υπερεκμετάλλευση, καθώς και τις προκλήσεις διαχείρισης καθεστώτων «κοινής ιδιοκτησίας».

o       Εφαρμοσμένη Πολιτική και Οικοσυστήματα: Η τελική ενότητα εφαρμόζει τις θεωρητικές προσεγγίσεις σε κρίσιμα πραγματικά ζητήματα, όπως η λειψυδρία, η διατήρηση της βιοποικιλότητας και η αποτίμηση των υπηρεσιών των οικοσυστημάτων. Οι φοιτητές αξιολογούν την αποτελεσματικότητα διαφόρων εργαλείων πολιτικής—από κανονιστικές ρυθμίσεις έως λύσεις βασισμένες στην αγορά, όπως οι ποσοστώσεις αλιείας—στο πλαίσιο συστημάτων παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:

o       Επιδεικνύουν εις βάθος κατανόηση της βέλτιστης χρήσης τόσο των ανανεώσιμων όσο και των μη ανανεώσιμων πόρων.

o       Εφαρμόζουν τεχνικές δυναμικής βελτιστοποίησης και εργαλεία διαχρονικής λήψης αποφάσεων σε πραγματικές προκλήσεις διαχείρισης πόρων.

o       Αξιολογούν οικονομικά δεδομένα με σκοπό τη σύνδεση στρατηγικών διαχείρισης πόρων με τον ευρύτερο στόχο της βιωσιμότητας.

o       Αναλύουν τον αντίκτυπο των διεθνών πλαισίων πολιτικής στη διαχείριση κοινών παγκόσμιων πόρων, όπως τα διασυνοριακά υδατικά συστήματα και η βιοποικιλότητα των ωκεανών.

Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ECTS: 7.5

Η Διπλωματική Εργασία μεταπτυχιακού επιπέδου αποτελεί την κορύφωση του προγράμματος σπουδών, προσφέροντας στους φοιτητές μία μοναδική ευκαιρία να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν ένα πρωτότυπο ερευνητικό έργο στον τομέα της Πράσινης Μετάβασης. Ο βασικός στόχος είναι η μετάβαση των φοιτητών από τη θεωρητική μάθηση στην ανεξάρτητη ακαδημαϊκή έρευνα, μέσω της αναγνώρισης ενός ερευνητικού κενού, της διατύπωσης υποθέσεων και της εφαρμογής ενδελεχών αναλυτικών μεθόδων για την εξαγωγή τεκμηριωμένων επιστημονικών συμπερασμάτων.

Το έργο ακολουθεί μία τυπική ακαδημαϊκή δομή, απαιτώντας την εκπόνηση μίας διπλωματικής εργασίας που περιλαμβάνει:

o       Θεμελίωση & Θεωρία: Μία περίληψη και εισαγωγή που τεκμηριώνουν τη σημασία του ερευνητικού ερωτήματος, ακολουθούμενες από μία εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση που συνθέτει τις υπάρχουσες μελέτες και αναδεικνύει το ερευνητικό κίνητρο για νέα έρευνα.

o       Υπόθεση & Σχεδιασμός: Η διαμόρφωση λογικών επιχειρημάτων και ερευνητικών υποθέσεων, υποστηριζόμενων από ένα οικονομετρικό ή οικονομικό μοντέλο. Οι φοιτητές οφείλουν να ορίζουν με σαφήνεια τις μεταβλητές τους και να αιτιολογούν τον επιλεγμένο ερευνητικό σχεδιασμό.

o       Ανάλυση Δεδομένων: Συλλογή και ανάλυση εμπειρικών δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίασης περιγραφικών στατιστικών και της διεξαγωγής ελέγχων ανθεκτικότητας για τη διασφάλιση της εγκυρότητας των ευρημάτων.

o       Σύνθεση & Συμβολή: Ερμηνεία των εμπειρικών αποτελεσμάτων στο πλαίσιο των αρχικών υποθέσεων, παρουσίαση των βασικών συνεισφορών της έρευνας στο επιστημονικό πεδίο, καθώς και αναγνώριση των περιορισμών της μελέτης και των μελλοντικών ερευνητικών προοπτικών.

Με την ολοκλήρωση, η διπλωματική εργασία πρέπει να συνταχθεί σε επίσημη ακαδημαϊκή γλώσσα και να υποστηριχθεί ενώπιον τριμελούς εξεταστικής επιτροπής. Η αξιολόγηση βασίζεται σε αυστηρά επιστημονικά κριτήρια, όπως η πρωτοτυπία, το βάθος της ανάλυσης και η ποιότητα της συνολικής σύνθεσης. Η ειδική βιβλιογραφία του έργου προσαρμόζεται στο επιλεγμένο θέμα και καθορίζεται σε συνεργασία με τον επιβλέποντα καθηγητή.